گرجستان در یک نگاه (درباره گرجستان)

Georgia اقامت گرجستان | ثبت شرکت در گرجستان | سرمایه گذاری در گرجستان | گرجستان در یک نگاه (درباره گرجستان)

دانلود اطلاعات و مکان های توریستی گرجستان (دانلود)

مطالعات عمومی

1.1- جغرافیا

کشور گرجستان با نام محلی «ساکارتولو» و مساحتی معادل 69700 کیلومتر مربع، در قفقاز جنوبی واقع است. پایتخت گرجستان «تفلیس» است وکشور به 9 منطقه (گوری، ایمرتی، کاخئتی، ک‌وِمو کارت‌لی، م‌تس‌ختا-م‌تیانِتی، راچا-لچخومی و ک‌وِمو سیانتی)، 65 ناحیه، 5 شهر مستقل از نواحی (منهای آبخازیا و تسخینوالی) تقسیم می‌شود. شهرهای مهم بر حسب جمعیت در جدول 1 داده شده است.

این کشور از شمال به روسیه، از شرق به جمهوری آذربایجان، از جنوب به ارمنستان و ترکیه و از غرب به دریای سیاه محدود می‌شود. بخش عمده‌ای از زمین‌های این جمهوری ناهموار و کوهستانی بوده و مرتفع‌ترین نقطه‌ی آن کوه «شاخارا» با ارتفاع 5069 متر است.

جدول 1 شهرهای مهم گرجستان بر حسب جمعیت*

رده

نام شهر

نام منطقه

جمعیت

1

تفلیس (Tbilisi)

تفلیس

000 253 1

2

کوتایسی (Kutaisi)

ایمرتی (Imereti)

500 241

3

روستاوی (Rustavi)

ک‌وِموکارتلی (Kvemo Kartli)

000 158

4

باتومی (Batumi)

آجارا (Adjara)

100 137

5

زوقدیدی (Zugdidi) + مهاجران آبخازیا

سامگرتو-زمو س‌وانِتی (Samegreto-Zemo Svaneti)

000 105

6

چیاتورا (Chiatura)

ایمرتی (Imereti)

000 70

7

گوٌری (Gori)

شیدا کارت‌لی (Shida Kartli)

000 70

8

پوتی (Poti)

سامگرتو-زمو س‌وانِتی (Samegreto-Zemo Svaneti)

900 50

* منبع: پارلمان گرجستان، ژانویه ی 2012

 گرجستان در یک نگاه (درباره گرجستان)

1.2 - وضعیت اجتماعی و مردم‌شناسی

در مورد فرهنگ و آداب اجتماعی مردم گرجستان موارد زیر قابل توجه است:

  • فرهنگ گرجستان به دلیل جنگ‌هاولشکرکشی‌های متعددتوسط دولت‌های قدرتمندمنطقه منجمله روسیه،ایران،روم وعثمانی به نوعی ازتمامیاینفرهنگ‌هاتاثیرگرفتهاست.
  • ازنظرمذهبی حدود 75% مردم گرجستان مسیحی ارتدکس، 11% مسلمان، 8% ارمنی­ اند و 6% بهسایرادیانگرایشدارند. به طوریکه در مکان‌های اجتماعی وتجاری دیده می‌شود،مردم این کشوربه مناسک دینی پایبندومعتقدهستند.به عنوان مثال دراکثرشرکت‌های خصوصی،دفاتراسنادرسمی وسایراماکن موردمراجعه،محرابی بابرخیش مایل‌‌های مذهبی وصلیب به چشم می‌خورد.
  • زبان دوم رایج در گرجستان روسی است. تقریباً تمام اهالی قادر به گفت‌وگو به زبان روسی هستند.
  • افراد قادر به تکلم به زبان انگلیسی در گرجستان بیش‌تر به صاحبان کسب و کار و قشر خاصی از تحصیل کردگان محدود است. در سال‌های اخیر جایگزینی انگلیسی به جای روسی شتاب گرفته است اما انتظار نداشته باشید بتوانید در ادارات و کوچه و خیابان (و گاهی حتی در هتل‌ها) از زبان انگلیسی استفاده کنید.
  • امکان استفاده از زبان‌های ترکی (آذربایجانی) و ارمنی بسته به مورد وجود دارد اما رواج گسترده ندارد.
  • میزان باسوادی در گرجستان 99% است.
  • تجربیات نگارنده حاکی از آن است که گرجی‌هانیزماننداکثرکشورهای جنوبCISحساسیت کم‌تری به زمان دارند.
  • از نظر پایبندی به توافقات، گرجی‌هاعموماًبهپایبندی به توافقاتو قراردادهای خود شهرت داشتندامّابه نظر می‌رسد شرایط بداقتصادی سال‌هایاخیراین پایبندی به تعهدات راتحت‌الشعاع قرارداده وازمیزان پایبندی به توافقات درمیان آنهاکاسته است،لذادرمعاملات کلان،اخذتضامین کافیازاهمیت بالایی برخورداراست.
  • گرجی‌ها در مذاکرات تجاری رک و در عین حال گرم و احساسی هستند. آنها به‌راحتی موضع منفی یا مثبت خود را در قبال یک پیشنهاد یا رفتار نشان می‌دهند. این رفتار را نباید موضع خصمانه‌ی آنها در مذاکرات تلقی کرد.

 

1.3  سهولت کسب و کار

تصمیم‌گیری برای ورود به هر بازار جدیدی به عنوان سرمایه‌گذار، مستلزم اطلاع از شاخص‌های معینی است. یکی از این شاخص‌ها، «سهولت کسب و کار» است. این شاخص از طریق مطالعه‌ی قوانین و مقررات، توسط متخصصان خبره شامل مدیران دولتی، حقوق‌دانان، مشاوران مدیریتی، حسابداران و کارشناسانی از رشته‌های مختلف در 183 اقتصاد در سطح جهان که عموماً نقش قانون‌گذاری و تدوین مقررات را به عهده دارند محاسبه می‌شود.

شاخص سهولت کسب و کار از بررسی مقرراتی که مستقیماً بر فعالیت کسب و کار اثر دارند محاسبه می‌شود و نه شرایط عمومی مانند نزدیکی به بازارهای بزرگ، کیفیتِ زیرساختار، تورم، یا میزان جنایت. رتبه‌ی شاخص سهولت کسب و کار هر کشور از میانگینِ 10 شاخص فرعی زیر به دست می‌آید:

  • تأسیس یا شروع کسب و کار (رویّه‌ها، زمان، هزینه و حداقل سرمایه برای تأسیس یک کسب و کار)،
  • گرفتن پروانه‌ی ساخت (رویّه‌ها، مدت، و هزینه‌ی ساخت یک انبار)،
  • استخدام کارگر (شاخص دشواری استخدام، شاخصِ انعطاف ساعات کاری، دشواریِ شاخص افزونگی نیروی کار [سهولت اخراج نیروی کار مازاد]، سختی شاخص استخدام، هزینه‌های اخراج نیروی کار)
  • ثبت دارایی (رویّه‌ها، زمان و هزینه‌ی ثبت املاک تجاری)،
  • حمایت از سرمایه‌گذاری (شاخص‌های مربوط به گستره‌ی افشای اطلاعات تجاری، گستره‌ی مسؤولیت حقوقی مدیر و سهولت دادخواهی سهام‌داران)،
  • پرداخت مالیات (تنوع مالیات‌های پرداختنی، ساعات صرف شده در سال برای تنظیم اظهارنامه‌ی مالیات و کل مالیات پرداختنی به عنوان سهم سود ناخالص)،
  • تجارت برون‌مرزی (تعداد مدارک، هزینه و زمانِ لازم برای صادرات یا واردات)،
  • عقد قرارداد (رویّه‌ها، زمان و هزینه‌ی عقد قرارداد)،
  • انحلال یک کسب و کار (شاخص نرخ بازیابی به عنوان تابعی از زمان، هزینه و دیگر عواملی مانند نرخ استقراض و احتمال سرپا ماندن کسب و کار).

مثلاً مطابق «گزارش فعالیت کسب و کار 2010»، استرالیا از نظر شاخص «شروع کسب و کار» بعد از نیوزیلند و کانادا در رتبه­ی سوم قرار دارد. در استرالیا 2 رویّه برای شروع یک کسب و کار لازم است که انجام آن به طور میان‌گین به 2 روز زمان نیاز دارد. هزینه‌ی اداری آن 8/0% درآمد سرانه‌ی ناخالص ملی است. محدودیتی برای حداقل سرمایه‌گذاری وجود ندارد. به‌عکس، در گینه‌ی بیسائو که از نظر همان شاخص بدترین (183 از 183) فضای کسب و کار را دارد، تشریفات تأسیس یک کسب و کار 213 روز طول می‌کشد. هزینه‌ی اداری آن 323% درآمدِ سرانه‌ی ناخالص ملی، و حداقل سرمایه برای تأسیس کسب و کار 6/1006% درآمدِ سرانه‌ی ناخالص ملی است.

گرچه در ظاهر مقررات کم‌تر و ساده‌تر غالباً به معنی بالاتر بودنِ رتبه است، اما همیشه این قاعده برقرار نیست. مثلاً حمایت از حقوق وام دهنده‌ها و سرمایه‌گذارها خود مستلزم تدوین و اِعمالِ مقررات بیش‌تر است.

نگاهی به کشور گرجستان نشان می‌دهد که این شاخص در چند سال اخیر رو به بهبود بوده است. ما از دو زاویه به این شاخص پرداخته‌ایم: روند تغییرات رتبه‌ی سهولت کسب و کار کشور گرجستان در طی 5 سال اخیر، و مقایسه‌ی این شاخص بین کشورهای مختلف جهان در سال 2012. محاسبه‌ی امتیازهای این رتبه‌بندی توسط مؤسسات مختلف اندکی با هم متفاوت است. مثلاً رتبه­ی فعالیت کسب و کار (DBI) اعلام شده توسطِ وب‌سایت «Business Environment Snapshots» برای گرجستان در سال 2011 برابر 12 و رتبه‌ی اعلام شده توسط وب‌سایت «Doing Business» برابر 17 اعلام شده است. هر دو این وب‌سایت‌ها به نوعی وابسته به بانک جهانی (WB) و شرکت مالیه‌ی بین‌الملل (IFC) هستند. علت این تفاوت، ملحوظ کردن یا نکردن بعضی شاخص‌های فرعی (مثلاً زیرشاخص استخدام کارگر و گرفتن انشعاب برق) است. در جدول 2 امتیازات رتبه‌بندیِ سهولت کسب و کار در گرجستان نشان داده شده است.

 

 

جدول 2  امتیازات رتبهبندی سهولت کسب و کار گرجستان

شاخص رتبهبندی

رتبهی فعالیت کسب و کار 2012

رتبهی فعالیت کسب و کار 2011

تغییر رتبه

تأسیس کسب و کار

7

8

1

گرفتن پروانهی ساخت

4

6

2

گرفتن انشعاب برق

89

91

2

ثبت املاک

1

2

2

گرفتن وام

8

21

13

حمایت از سرمایهگذار

17

21

4

پرداخت مالیات

42

62

20

تجارت برونمرزی

54

34

20-

عقد قرارداد

41

40

1-

رفع کمبود مالی

109

111

2

 

برای به دست آوردن مقیاسی از شاخص‌های فضای کسب و کار در گرجستان و سایر اقتصادها می‌توانید به جدولِ 3 مراجعه کنید.

 

جدول 3  مقایسهی بعضی شاخصهای سهولت کسب و کار گرجستان با میانگینِ اقتصادهای منطقهای

شاخص

OECD

اروپای شرقی و آسیای مرکزی

گرجستان

رویّه‌ها (تعداد)

5

6

2

مدت (روز)

12

16

2

هزینه (% درآمد سرانه)

7/4

3/8

3/4

حداقل سرمایه ی پرداخت شده (% درآمد سرانه)

1/14

10

0

جدول 4 شاخص‌های سهولت کسب و کار در گرجستان

ردیف

رویّه

مدت انجام

هزینههای مرتبط

1

پرداخت هزینه‌ی ثبت و ثبت شرکت در اداره‌ی ثبت (ثبت کارآفرینی) و گرفتن شماره‌ی ثبت و پروانه‌ی دولتی و ثبت مالیاتی

1 روز

GEL 100

(ثبت عادی) یا

GEL 200

(ثبت سریع) +

+ GEL 1

(کارمزد بانکی)

2

گشایش حساب بانکی

1 روز

بدون هزینه

 

1.4  فضای سیاسی

استقلال گرجستان از شوروی، با آغاز مناقشات با آبخازیا و اوستیا مقارن شد. این جنگ‌ها درسال 94 میلادی با مداخله‌ی خارجی پایان یافت، ولی طبیعی است که شرایط جنگی و اقتصاد پس از جنگ می‌تواند فضا را برای فساد اقتصادی باز کند. این امر موجب شد که انقلاب رُز در سال 2003 با شعار احیای تمامیت عرضی، کاهش فساد و بهبود وضعیت اقتصادی به پیروزی برسد. به موازات پیروزی این انقلاب، سازمان‌های بین‌المللی اعتباری مانند صندوق بین‌المللی پول، بانک جهانی و بانک توسعه‌ی شرق اروپا  به گرجستان وارد و موجب بهبودی نسبی در وضعیت اقتصادی آنجا شدند. از این دوره به بعد گرایش‌ها و دسته‌بندی‌های سیاسی فراوان و متعدد در گرجستان نمود یافت. متقابلاً نباید فراموش کرد که اکثر منابع مالی کشور نیز تحتسیطره‌ی متنفذین سیاسی است.

 

1.5 فضای قانونی

در گرجستان نیز مانند سایر کشورهایی که از جنگ خلاصی یافته و درحال گذر از اقتصاد جنگ به اقتصاد ثبات هستند، فضای قانونی ناظر بر فعالیت‌های اقتصادی با تغییرات و آزمایش و خطا آمیخته شده است. امّا با دور شدن از سال‌های جنگ، ثبات قوانین به‌تدریج بر فضای اقتصادی گرجستان حاکم می‌شود. اصولاً نباید از یاد برد که قوانین ناظر برفعالیتِ اقتصادیِ اتباعِ خارجی در کشورهای مختلف تابع وضعیت اقتصادی آن کشور است. بدین شکل که در ممالکی که به دلیل داشتن منابع معدنی، منابع انرژی و سایر منابع طبیعی به صورت قائم به‌ذات غنی و ثروتمند هستند، قانون سرمایه‌گذاری با ارائه‌ی تخفیفات مالیاتی و گمرکی و همچنین با آزادگذاشتن طرف خارجی برای انتقال سود خود به خارج، فرد خارجی را به سرمایه‌گذاری در کشور خود ترغیب کنند و متقابلاً از انتقال کامل مالکیت اموال غیرمنقولبه سرمایه‌گذار خارجی ممانعت می‌کنند. همچنین در کشورهای غنی عموماً موانعی در راه انتقال کلیه سهام فرد حقوقی به اتباع خارجی وضع می کنند به نوعی که همیشه فرد یا افرادی از اتباع کشور سرمایه‌پذیر در هیأت مدیره شخصیت حقوقی سرمایه‌گذار حضور داشته باشند. در کشورهای فقیر قضیه به نوعی عکس این سازوکارها است، زیرا مالیات و سایر عوارض از منابع مهم درآمد دولت بوده و لذا دولت نمی‌تواند از آنها چشم بپوشد. به بیان ساده‌تر در کشورهای فاقد منابع مالی، دولت جهت ترغیب سرمایه‌گذار خارجی، فضای قانونی برای انتقال مالکیت 100% را به سرمایه‌گذار خارجی فراهم می‌کند و حتی قطعه زمین پروژه را نیز بدون شریک محلّی به نام سرمایه‌گذار منتقلمی‌کند ولی تخفیفات مالیاتی چندانی به سرمایه‌گذار خارجی نمی‌دهد. با وجود اینکه گرجستان عملاً در گروه دوم طبقه‌بندی می‌شود امّا طی 2 سال اخیر دولت این کشور سعی کرده است با ارائه برخی تخفیفات مالیاتی بر جذابیت‌های آن کشور برای سرمایه‌گذاران بیفزاید که نتایج اعمال این تخفیفات نیز در عمل قابل مشاهده است.به عنوان مثال:

  • بعد از انتقال 100% پروژه به سرمایه‌گذار خارجی نیز باید گفت که انتقال قطعی کلیه‌ی زمین‌های تجاری، مسکونی، و ورزشی به سرمایه‌گذار حقیقی و حقوقی خارجی مجاز است. در عین حال، قانون مجوز انتقال اراضی کشاورزی به اشخاص حقوقی گرجی که صددرصد سهام‌داران‌شان اتباع بیگانه‌اند را نیز می‌دهد.
  • سرمایه‌گذار خارجی می‌تواند حتی نهادهای پولی - اعتباری مانند بانک‌ها را بخرد یا تأسیس کند،
  • انتقال کامل درآمد حاصل از سرمایه‌گذاری به خارج آزاد است،
  • با وجود این مالیات نقل و انتقال اموال غیرمنقول، مالیات بر درآمد و مالیات بر ارزش افزوده از سرمایه‌گذارخارجی و اتباع محلّی به یک میزان و شیوه اخذ می‌شود مگر در مناطق آزاد تجاری و انبارهای عمومی که در ادامه این جزوه به‌تفضیل توضیح داده خواهد شد.

قوانین مهم گرجستان از دید تحلیل فضا برای صدور خدمات فنی و مهندسی و پیمانکاری به شرح زیر است:

  • قانون توسعه وضمانت سرمایه‌گذاری،
  • قانون گمرک،
  • قانون مناطق آزاد،
  • قانون بانک وبیمه،و
  • قوانین مالیاتی.

 

 

 

2دسترسی

صادرکنندگان خدمات فنّی و مهندسی و پیمانکاران بنا به نوع و طبیعت فعالیت خود مجبور هستند با بازار هدف همیشه در تعامل مستقیم باشند و علاوه برحضور شخصی، گاه و بیگاه در محل، به­تناوب، مدیران، کارشناسان، بازرسان و ناظران خود را به محل اعزام کنند. از این رو «دسترسی» در صدورخدمات فنّی و مهندسی و همچنین سرمایه‌گذاری چنان جایگاه مهمی را می­یابد که می­تواند (حتی در مواردی) به­تنهایی سایر مؤلفه­های مؤثر در مطالعه بازار را تحت­الشعاع قراردهد.

2.1   دسترسی هوایی

سه مسیرهوایی فعّال ازایران به گرجستان وجود دارد.

2.1. ازمسیرفرودگاه امام خمینی به فرودگاه تفلیس درقالب چهارپرواز (2 پروازدرمسیررفت و 2 پروازدرمسیربرگشت) درهفتهاست. پروازهای مسیر«تهران-تفلیس»بامدادچهارشـنبه (هواپیمایی گرجستان) وبامدادپنج‌شنبه توسط (هواپیمایی آتا) انجام می‌پذیرد.این پروازدرمسیررفت (فرودگاه امام خمینی به فرودگاه تفلیس) درروزهای چهارشنبه ودرمسیربرگشت (فرودگاه تفلیس به فرودگاه امام خمینی) درروزهای پنجشنبه انجام می‌شود.زمان هرپروازبه صورت طبیعی حدودیکساعت و 45 دقیقهاست.

2.2. پروازهای شرکت آتا از تبریز به تفلیس و به‌عکس که روزهای جمعه و سه‌شنبه‌ی هر هفته از فرودگاه تبریز با هواپیماهای Airbus 320 انجام می‌شود.

2.3. ارتباط هوایی به گرجستان ازمسیرتهران-باکو-تفلیس تقریباًهمه­ روزه امکان­پذیراست امّابه صورت میانگین مستلزم 8 تا 10 ساعت انتظاردرفرودگاه باکواست.

 

2.2             دسترسی زمینی

به علت اهمیت فوق‌العاده‌ی حمل و نقل زمینی در تأمین مواد لازم برایسرمایه‌گذاری و همچنین صدور خدمات فنی و مهندسی، بررسی دسترسی زمینی از اهمیتیفوق‌العاده برخوردار است.گرجستان و ایران دارای مرز مشترک زمینی نبوده واز این رو برای دسترسی زمینی باید از طریق یکی از کشورهایی که هم با ایران و هم با گرجستان مرز مشترک دارند به آنجا سفر کرد. میان این سه کشور (ترکیه، آذربایجان و ارمنستان) نزدیک‌ترین مسیر از طریق جمهوری ارمنستان و جمهوری آذربایجان است ولی با توجه به نیاز به روادید برای گذر از خاک جمهوری آذربایجان (وهمچنین جمهوری ارمنستان) از یک سو و عدم نیاز به روادید برای گذر از خاک ترکیه، در حال حاضر بخش عمده‌ی بار زمینی و همچنین مسافرین جاده‌ای از طریق مسیر ترکیه ترانزیت می‌کنند. این کُریدور خود شامل 2 مسیر است. در مسیر نزدیک‌تر از طریق جاده‌ی آرداهان دامال پس از گذر از مرز بازرگان و عبور از شهرهای دوغوبازیزید، ایغدیر، قارص، اردهان، هاناک، دامال، پوسوف، گوموش کاواک، بین‌باشی امین به‌ی، والِ (آردهان دامال یولو، آبی خط‌چین) به مرز «تورک گؤزو» میان گرجستان و ترکیه خواهیم رسید.نام این گذرگاه مرزی در سمت گرجستان «واله (یا والِ)» است. فاصله‌ی مرز بازرگان تا «مرز تورک گؤزو» 390 کیلومتر است. جاده‌ی فوق علی‌الخصوص بعد از «اردهان» در مقاطعی در دست تعمیر و کم‌عرض است. بیش از 250 کیلومتر از جاده چهارباند بوده امّا در مجاورت مرز گرجستان کوهستانی و کم‌عرض و صعب‌العبور مي‌شود. از سوي ديگر نبايد فراموش کرد كه اين مسير (علي‌الخصوص بعد از اردهان) در مورد علائم جاده‌اي و ساير عوامل ايمني مانند گاردرِيل و نيوجرسي فوق‌العاده فقير بوده و لذا در فصل زمستان اصلاً توصيه نمي‌شود.در این مسیر پس از گذر از مرز «واله»و شهرهای «آخالچيكه»، «بورجومی»، «خاشوری» و «گوری»به تفلیس خواهیم رسید، که این مسیر نیز به نوبه‌ی خود كوهستاني، اما از نظر علایم راهنمايي و رانندگي و گاردريل و نيوجرسي نسبت به مسير تركيه بسيار ايمن‌تر است.

این مسیربرای مسافرت به بنادر دریای سیاه (باتومی و پوتی) طولانی بوده و با توجه به قیمت گزاف بنزین در ترکیه و گرجستان،مسیر توصیف شده مقرون به صرفه نیست. بنابراین برای مسافرت زمینی و همچنین حمل زمینی کالا به (یا از) بنادر فوق در گرجستان بهتر است پس از «قارس» به سمت شاوشات، آرت‌وین، بورچ‌کا، هوپا، کمال‌پاشا، بات‌اومی (قرمز خط‌چین)،ادامه­ی مسیر داده و پس از عبور از مرز «سارپی» در گرجستان به بنادر فوق عزیمت کرد (نقشه‌ی شکل 1).خاطرنشان می‌سازد بنا به گفته‌ی رانندگان اتوبوس‌های مسافری، مسیر تفلیس از طریق مرز واله برای اتوبوس‌ها پوشش بیمه‌ای نداشته و اتوبوس‌ها همیشه از طریق مرز سارپی (مسیر دوم زمینی در این گزارش)

 

شکل 1  مسیر بازرگان، دوغوبازیزید، ایغدیر، قارص، اردهان،شاوشات، آرت‌وین، بورچ‌کا، هوپا،کمال‌پاشا، بات‌اومی (قرمز خطچین)، و بازرگان، دوغوبازیزید، ایغدیر، قارص،اردهان،هاناک، دامال، پوسوف، گوموش کاواک، بین‌باشی امین به‌ی، والِ (آبی خطچین)

 

تردد می‌کنند. با وجود این، مشاهدات عینی حاکی از این است که بار صادراتی ایرانی به مقصد تفلیس عمدتاً از مرز واله ترانزیت می‌شود.   برای افرادی که از استان‌های اردبیل، گیلان یا سایر استان‌های شمالی قصد عزیمت به گرجستان را دارند بهترین مسیر می‌تواند مسیر ریلی از طریق جمهوری آذربایجان باشد. در زمان گزارش حاضر، کم نبودند افرادی که به صورت زمینی از این طریق به گرجستان تردد می‌کردند. 

 

2.3            مخابرات و اینترنت

استفاده از امكانات مخابراتي به يكي از روزمره‌ترين نيازهاي جوامع بشري تبديل شده و در مورد امور تجاري جايگاهی حیاتی دارد. از اين رو، داشتن اطلاعات واقعی و عینی در مورد امكانات مخابراتي بازار هدف، سهم به‌سزائي در تسريع تبادل اطلاعات و درنتيجه موفقيت جريانات تجاري دارد. بر اين اساس لازم دیدیم شرح مختصري در مورد امكانات مخابراتي گرجستان ارائه کنیم.

2.3.1  شبكهی تلفن ثابت

شبکه‌ی تلفن ثابت در گرجستان از نفوذ مناسبي برخوردار است ولي مشاهدات عيني حاكي از آن است كه افراد ترجيح مي‌دهند از تلفن همراه استفاده کنند. از سوي ديگر تمامي ادارات دولتي و اكثر دفاتر خصوصي به دستگاه فکس مجهزند اما به دليل محدوديت‌هاي اين سامانه مانند هزينه‌ی بيشتر و امنيت كمتر، ای‌میل بر فکس ترجيح داده مي‌شود. 

2.3.2 شبكهی تلفن همراه

در گرجستان چندين اپراتور تلفن همراه وجود دارد كه هركدام داراي مزايا و معايبي هستند به نوعي كه حتي افراد بومي نيز به منظور بهره‌برداري از تمام مزایا معمولاً دو يا حتي سه اشتراك از اپراتورهاي مختلف داشته و به صورت مقتضی از همه‌ی آنها استفاده مي‌کنند. در اين بخش سه اپراتور مهم معرفي و شرح مختصر معايب و مزاياي هركدام از ديد يك فعال اقتصادي ايراني ارائه مي‌شود:

1.      بي لاين: يكي از اپراتورهاي معروف است كه به علت پائين بودن تعرفه، تماس با ايران و همچنين سهولت تماس با ايران نزد فعالان ايراني مقيم در گرجستان محبوبيت زیادی دارد. امّا بدليل نداشتن سيستم 3G نمي‌توان از آن براي انتقال ديتا، اينترنت يا جي.پي.اس استفاده کرد. همچنين اين اپراتور در ايران رُومينگ نمي‌شود و لذا افرادي كه مايل به كنترل حساب بانكي خود در گرجستان هستند نمي‌توانند پيامك تراكنش‌هاي بانكي خود در گرجستان را در ايران دريافت کنند.

2.      ماگتي: از قديمي‌ترين اپراتورهاي تلفن همراه در گرجستان است. تعرفه‌ی تماس خارجي اين اپراتور نسبت به «بي‌لاين» گران‌تر است امّا چون تنها اپراتوري است كه امكان رُومينگ آن در ايران وجود دارد، تمامي فعالان اقتصادي ايراني كه در گرجستان حساب دارند و مايل به دريافت پيامك‌هاي نقل و انتقال وجوه هستند همچنين افرادي كه به‌تناوب در ايران و گرجستان اقامت دارند، معمولاً از اين اپراتور استفاده مي‌کنند.

3.      ژئوسل: از نظر تعرفه گران‌ترين اپراتور است ولي به علت شبكه‌ی پوشش وسيع، سيستم 3Gو ساير امكانات فراوان نزد افراد محلّي از محبوبيت بالائي برخوردار است. از اين رو در هنگام گرفتن توصیه براي خريد خط تلفن همراه، ژئوسل يكي از پيشنهادات افراد بومي است.

 

2.3.3     اينترنت

در گرجستان اينترنت نفوذ قابل ملاحظه‌اي در زندگي روزمره افراد دارد. تقريباً تمام خانه‌هاي اجاره‌اي به همراه آب، برق و گاز حتماً داراي اينترنت پرسرعت هستند ولو آنكه اشتراك تلفن ثابت نداشته باشند. امكان اشتراك اينترنت باسيم و بي‌سيم در اكثر شهرهاي مهم توسط آي.اس.پي‌هاي متعدد وجود دارد. بررسی‌های نگارنده حاكي از آن است تفاوت چنداني ميان قيمت و سرعت و كيفيت خدمات آي‌اس‌پي‌هاي گوناگون وجود ندارد. درحال حاضر بخشي از سرويس‌هاي عمومي از طريق اينترنت ارائه مي‌شود و دولت در نظر دارد تا اين سرويس‌ها را توسعه دهد. به عنوان مثال كليه‌ی اسنادي كه در دفاتر اسناد رسمي تنظيم مي‌شوندف مانند وكالت‌نامه‌هاي قانوني، اسناد نقل و انتقال و غيره، همگي از طریق اينترنت قابل رهگيري هستند. پسوند رسمی پايگاه‌هاي اينترنتي گرجستان geاست. 

 

 

 

3مطالعات اقتصادی

 

3.1. بررسی ریسک اعتباری گرجستان ازنظرسازمانهایبینالمللی

برایداشتنپیش‌آگهیمناسبیازفضایریسکاعتباریگرجستان،نیازاستکهاینموردازچندینمرجعاستعلامشود. قاعدتاًبهترینمراجعآژانس‌های ضمانت صادرات هستندکهباتلفیقاطلاعاتمؤسساتبررسیریسککشوریمانند «استاندارداندپور»،«فیچ»و«مودی»باسایراطلاعات ومؤلفه‌ها،اطلاعات دقیقی ارائه میکنند. ازاینروریسک اعتباری گرجستانب رای سرمایه‌گذاری وصدورخدمات فنّی ومهندسی ازدوآژانس ضمانت صادرات معتبریعنی «ساچه»و «کوفاس»بررسی شدکه نتایج آنحاکیازآناستکهریسک اعتباری گرجستان ازنظرکوفاس دررده‌یC(مانندجمهوریآذربایجان) قرارداشته وازاینرویریسک کم‌تری نسبت به بسیاری ازبازارهای سنتی هدف ایران (مانندترکمنستان،قزاقستان،افغانستان وعراق) که دررتبه‌یDقراردارند،دارد. برآوردساچه نیزچنین است(ضمیمه‌ی2).

 

نقشه‌ی کشوری ارزیابی ریسک (آوریل 2012)

نقشه‌ی کشوری ارزیابی ریسک کوفاس که به صورت فصلی منتشر می‌شود، حاوی نگرشی کلی به 157 کشور را در جهان است.

مقصود از این بررسی ریسک، ارزیابیِ میان‌گینِ ریسک اعتباری شرکت‌ها در هر کشور معین است. این ارزیابی بر مبنای داده‌های اقتصادی، مالی، و سیاسی انجام می‌گیرد. علاوه بر اینها، تجربه‌ی کوفاس در مورد کشورها از دو بُعد نیز دخالت داده می‌شود: تجربه‌ی کوفاس در مورد پرداخت شرکت‌های هر کشور و نیز ارزیابی فضای کسب و کار.

احتمال نکول شرکتی

بسیار پایین

à

 

A1

پایین

à

 

A2

قابل قبول

à

 

A3

کاملاً قابل قبول

à

 

A4

معنی‌دار

à

 

B

بالا

à

 

C

بسیار بالا

à

 

D

 

æ کشور در لیست تحت پایش منفی

ä کشور در لیست تحت پایش مثبت

n آخرین تغییرات در ارزیابی کشورها

             

 

شکل 2  رتبهبندی ریسکهای کشوری سرمایهگذاری «کوفاس»، منبع: http://www.coface.fr/CofacePortal/ShowBinary/BEA%20Repository/Training/fr_FR/pages/home/carte-loupe/center_EN

 

 

صندوق ضمانت صادرات ایران نیز در بولتن‌های رسمی خود ریسک کشوری مناطق مختلف را مشخص می‌کند. در مراجعه به آخرین بولتن که در نوامبر 2011 منتشر شده است (و نیز بولتن‌های ماقبل)،  داده‌ای در مورد گرجستان مشاهده نمی‌شود. بررسی‌های نگارنده نشان می‌دهد که از سال 2009 تا کنون این صندوق اطلاعاتی را در مورد ریسک کشوری گرجستان ارائه نداده است.

نکته‌ی جالب این است که، در ملاقات حضوری نگارنده با معاون اوّل وزیر انرژی و منابع طبیعی گرجستان (خانم مریم والیشویلی) مشخص شد که دولت‌مردان گرجستان علی‌رغم اطلاع از رتبه‌ی اعتباری پایین کشور خود سعی وافر دارند با بیان آمارهای جدید مبنی بر افزایش چشم‌گیر صدور خدمات و سرمایه‌گذاری در 11 ماهه‌ی اخیر (که البته تا حدی هم قرین واقعیت است) این ریسک‌سنجی‌ها را کم‌اهمیت جلوه دهند. گو اینکه بر تأثیر این اعتبارسنجی‌ها بر نرخ کارمزد اعتبارات بین‌المللی نیز اذعان دارند.

3.2            برابریپولملیگرجستانبادلارآمریکا

واحدپولگرجستان«لاری[13]»نامدارد. درزمانتهیهاینگزارشهردلارآمریکابا66/1لاریتسعیرمی‌شد. تغییراتبرابرینرخلاریدربرابردلارآمریکادر 5 سالهاخیربهشکلنمودارشکل 3بودهاست (مرجعCIA.GOV).

 

شکل 3  روند تغییرات برابری لاری در مقابل دلار امریکا

 

3.3              وضعیت ذخایر طلا و ارز خارجی گرجستان

ذخایر ارزخارجی و طلای گرجستان در سال 2011 معادل 8/2 میلیارد دلار (رتبه‌ی88 جهان)ذخایر ارز خارجی و طلای گرجستان در سال2010 معادل 35/2 میلیارد دلار (مرجع IMF Factsheet 2011) بوده است.

 

 

Year

2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

million USD

231.4

474.2

492

1361

1480

2110

2350

2818

شکل 4 روند تغییرات ذخایر ارزی خارجی و طلای گرجستان

 

3.4           میزان کل واردات و صادرات کالا و خدمات گرجستان

 میزان کل صادرات کالا و خدمات به گرجستان طی سال‌های 2009 و 2012 به شکل نمودار شکل 5است(مرجع ITC و CFS).

 

شکل 5  روند تغییر صادرات و واردات (میلیارد دلار امریکا) از 2009 تا 2012

 

به طوری که دیده می‌شود، در 4 سال اخیر روند صادرات با نوساناتی در حال افزایش و به همان ترتیب، واردات در حال کاهش بوده است.

 

3.5           تولید ناخالص داخلی گرجستان در مقایسه  با برخی بازارهای هدف ایران

بررسی تولید ناخالص داخلی گرجستان نسبت به سایر بازارهای هدف ایران نشان می‌دهد که در میان کشورهای بررسی شده، گرجستان در نیمه‌ی پایین جدول جای دارد.  امّا نکته‌ی مهم اینکه GDP گرجستان با شیب قابل قبولی به سمت بالا در حرکت است و مانندGDP سایر بازارهای هدف ایران که نوسانات شدید دارند (مثلاً عراق) نیست (شکل 6). این روند می‌تواند از عوامل اعتمادساز وبنیادی برای تدوین برنامه‌های بلندمدت تلقی شود.

 

شکل 6  روند تولید ناخالص داخلی کشورهای مجاور به ایران و آسیای مرکزی  (مرجع: بانک جهانی)

3.6             بررسی آماری واردات خدمات فنّی و مهندسی توسط گرجستان

با عنایت به اینکه سیستم جامعی مانند HS در زمینه تجارت بین‌المللی خدمات فنّی و مهندسی وجود ندارد، لذا استخراج دقیق واردات خدمات فنّی و مهندسی را نمی‌توان متصور شد. موثق‌ترین سیستم کلاسه‌بندی آماری خدمات فنّی و مهندسی و هکذا سرمایه‌گذاری که با سود بردن از اطلاعات تامین منابع مالی پروژه‌ها می تواند میزان حداقل واردات خدمات فنی و مهندسی کشوری را تعیین کند EBOPS نام دارد. باتوجه به این که بخش مهمی از پروژه‌های کلان گرجستان توسط بانک جهانی و بانک توسعه‌ی شرق اروپا تامین مالی می‌شود، آمار ارائه شده در نمودار پایین می‌تواند نمایه‌ای از آمار واردات خدمات برای پروژه‌های کلان بوده و قطعاً آمارهای واردات خدمات برای پروژه‌های کوچک و متوسط را نمی‌توان در محاسبات زیر جست‌وجوکرد. از این روی آمار واقعی بیش از این ارقامی خواهد بودکه در نمودار زیر نمایش داده می‌شود (مرجع: مرکز تجارت جهانی ITC).

 

 

شکل 7 میزان وامهای دریافتی از بانکهای بینالمللی

 

همچنین راه دیگر به دست آوردن تصویر دقیق‌تر از وضعیت بازار خدمات فنّی و مهندسی، پروژه و سرمایه‌گذاری «بررسی واردات کالاهای ناظر برخدمات» مانند سیمان با استفاده از تخمین‌های اقتصادسنجی است. برای این منظور دو  کالای سیمان و هادی‌های الکتریکی مورد بررسی قرارگرفت و مشخص شد که:

  • گرجستان در سال 2010 معادل 534 میلیون دلار سیمان از کشورهای ترکیه و ایتالیا وارد کرده که این میزان نسبت به سال قبل 10% افزایش داشته است.
  • گرجستان در سال 2010 معادل 2188 میلیون دلار «هادی هوایی» از کشورهای ترکیه، جمهوری چک، اوکراین و بلاروس وارد کرده که این میزان نسبت به سال قبل 16% افزایش داشته است (مرجع: ITC).

نتیجه آنکه آمار خرید خدمات فنّی و مهندسی و همچنین کالاهای ناظر بر خدمات به نوع قابل قبولی سیر افزایشی را نشان می‌دهد.در کنار این داده‌های مثبت ناظر بر ایجاد فرصت برای بازار خدمات فنی و مهندسی، نکات هشدار دهنده‌ای نیز وجود دارد که از دیدگاه راهبردی تهدید محسوب می‌شوند: حضور کشورهای جدید در بازارخدمات فنی گرجستان (مانند مصر) و حضور کشورهایی است که قبلاً خود وارد کننده‌ی خدمات فنی و مهندسی از ایران (مانند جمهوری آذربایجان) بوده‌اند. این امر خود مؤید نیاز به بازنگری جدید و آنی، تحلیل رقبا و انتخاب استراتژی‌های نفوذ و رقابت در  بازار خدمات گرجستان است.

3.7           ثبات قوانین مالیاتی در سالهای اخیر در گرجستان:

 وزارت دارایی و توسعه‌ی پایدار گرجستان در راهنمای سرمایه‌گذاری خود (منتشر شده در آگوست 2010) روند تغییرات قوانین مالیاتی از سال 2004 تا کنون و برنامه‌های مصوب برای تغییرات آتی آن تا 2014 را به شکل نمودار زیر بیان کرده است:

 

شکل 8  روند تغییرات تعرفههای مالیاتی

 

جدول 5 تخفیفات مالیاتی قابل اعمال

تعلق

عنوان مالیات

0 %

Corporate Income Tax

مالیات بر درآمد شرکت‌ها

0 %

Value Added Tax

مالیات بر ارزش افزوده

0 %

Custom Tax

مالیات گمرکی

0 %

Property Tax

مالیات بر دارایی

20 %

Personal Income Tax

مالیات بر درآمد اشخاص

 

دولت محلّی سـعی دارد با کاسـتن از تعدد و نرخ مالیات‌ها بر جذابیت‌های موجودِ گرجستان بیفزاید. بدین شکل که مالیات اجتماعی (social tax) بین سال‌های 2008 تا 2010 ابتدا در «مالیات بر درآمد» ادغام و سپس با کاهش «مالیات بردرآمد» عملاً حذف شده و سایر مالیات‌ها نیز (به جز مالیات بر ارزش افزوده) شیب نزولی قابل توجهی دارند.

در مورد تخفیفات مالیاتی خاص سرمایه‌گذاران و فعالان خارجی نیز ذکر چند مورد ضرورری است.

  • شرکت‌های سرمایه‌گذاری و تجاری مستقر در مناطق آزاد صنعتی «کوتایسی» و «پوتی» از تخفیف مالیاتی طبق جدول 5برخوردار خواهند بود:
  • بر اساس قانون سرمایه‌گذاری خارجی گرجستان مصوب 30 ژوئن 2006 در صورتی که حجم سرمایه‌گذاری خارجی بیش از 8 میلیون لاری باشد یا سرمایه‌گذاری خارجی در مناطق کوهستانی آن کشور باشد، پروژه تحت عنوان «سرمایه‌گذاری مهم» طبقه‌بندی شده و بسته به مورد شامل برخی تخفیفات و تسهیلات خواهد شد.

3.8           نظام بانکی گرجستان

در گرجستان وظايف بانك مركزي (مانند چاپ اسكناس، تعيين نرخ تسعير و مواردي از اين دست) به «عهده‌ی بانك ملي گرجستان» است. در اين كشور علاوه بر شبكه‌ی بانكي كلاسيك، سازمان‌هايي به نام «سازمان‌هاي اعتباري مالیه‌ی خرد»[14] وجود دارد كه عملياتي مانند اعطاي تسهيلات و برخي اعتبارات و همچنين برخي حواله‌جات را انجام مي‌دهند. اما مصاحبه با تعدادی از دست‌اندرکاران کسب و کار در گرجستان حاکی از  اين است كه برخي از اين مؤسسات ممكن است در مظان پول‌شوئي باشند، لذا اكيداً توصيه مي‌شود كه فعالان ايراني از همکاری با اين مؤسسات پرهیز کنند.

 در مطالعات میدانی شبکه‌ی بانکی گرجستان مشخص شد که اکثر کارشناسان و کارمندان این شبکه‌ی بانکی اطلاع موثق و متقنی در مورد تراکنش‌ها و معاملات ارزی و اعتباری ندارند به نوعی که در طول مطالعات میدانی، یافتن یک کارشناس بانکی خبره در مورد مقولاتی مانند اعتبارات اسنادی یا ضمانت‌های بانکی عملاً بی‌نتیجه ماند. بسیار جالب بود که مسئول روابط عمومی یک بانک برای دانستن معنی ال.سی به واژه‌نامه‌ی بابیلون در کامپیوترشمراجعه می‌کرد!

در شبکه‌ی بانکی گرجستان اصولاً ابزارهای پرداخت غیردیداری تعریف نشده است از این رو مفاهیمی مانند چک و بروات در آنجا معنی ندارد. نرخ کارمزدهای بانکی نسبتاً بالا است، به نوعی که نرخ بهره‌یسالانه‌ی حساب‌های سپرده به پول محلی (لاری) 4% و نرخ بهره‌یسالانه‌ی حساب‌های مدت‌دار تا 13% است. 

مطالعات میدانی حاکی از آن است که بخش عمده‌ی فعالیت ارزی فقط از طریق سرپرستی بانک‌ها در تفلیس صورت می‌پذیرد. این بانک‌ها معمولاً به اعتبارات اسنادی ساده‌ی غیرقابل بازگشت گرایش دارند. این بانک‌ها از پذیرش اعتبارات اسنادی قابل انتقال، اعتبارات اسنادی قابل تفکیک، اعتبارات اسنادی تنخواه‌گردان وبسیاری موارد دیگر خودداری می‌کنند، ولی در مواردی اعتبار اسنادی قابل انتقال و اعتبار اسنادی ضمانتی صادر می‌کنند.

در مورد ضمانت‌نامه‌های مورد نیاز برای بازار داخلی گرجستان نیز باید ذکر کنیم که برخی بانک‌های محلی هم امکان صدور ضمانت‌نامه‌ی متقابل و هم امکان صدور ضمانت‌نامه از سوی خودشان را دارند. حداقل کارمزد دریافت ضمانت‌نامه برای ارائه به کارفرمایان محلی درصورت داشتن وجه نقد در حساب محلی (بسته به نسبت نقد به وثایق) 3/0%(سه دهم درصد) در ماه و برای دریافت ضمانت‌نامه به مقصد خارج از گرجستان 2%(دو) درصد در ماه است كه با احتساب سررسيد ضمانت‌نامه به ارقام قابل توجهي تبديل مي‌شود، مثلاً كارمزد يك ضمانت‌نامه‌ی داخلي 18 ماهه در گرجستان حدود 4/5 درصد خواهد بود. نرخ کارمزد کانتر کردن ضمانت‌نامه بسته به میزان اعتبار بانک صادرکننده و مبلغ ضمانت‌نامه و ذی‌نفع آن و بسیاری عوامل دیگر متغیر است، اما به گفته‌ی كارشناسان بانكي گرجستان در اكثر قريب به اتفاق موارد به شكل فاحشي كارمزد ضمانت‌نامه‌ی داخلي مستقيم از كانتر کردن ضمانت‌نامه ارزان‌تر است.

از بانك‌هاي فعال گرجستان مي‌توان به بانك‌هاي زير اشاره کرد:

1-    بانك گرجستان (نام محلي ساكارتولوز بانك)www.bog.ge

2-   پروكرديت بانكwww.procreditbank.ge

3-  وي.تي.بي بانكwww.vtb.ge

4-   كارتوبانك www.cartubank.ge

 

3.9            بانكهاي توسعهاي چندجانبه[15]

3.9.1. كشور گرجستان به منظور تامين اعتبارات لازم براي پروژه‌هاي زيربنائي خود با عضويت در بانك‌هاي توسعه‌اي چند جانبه عملاً بخشي از منابع لازم را تامين مي نمايد. داشتن اطلاعات لازم در مورد هركدام از اين نهادها موجب مي‌شود تا صادركنندگان خدمات فنّي و مهندسي، پيمانكاران، مشاوران و سرمايه‌گذاران با ديدي روشن وارد آن بازار شوند.

3.9.2.  به طور كلي هر سه كشور ناحيه قفقاز جنوبي (آذربايجان، ارمنستان و گرجستان) در «بانك توسعه‌اي آسيايي»[16] عضويت دارند. گرجستان از سال 2007 با پرداخت 87/27 ميليون دلار و تعهد 43/556 ميليون دلار به عضويت اين بانك درآمده است، بدين شكل گرجستان با در اختيار گرفتن  34/0 درصد از سهام اين بانك در طي سال‌هاي اخير برخي پروژه‌ها در كشور خود به اجرا درآورده است.

3.9.3. گرجستان همچنين در «بانك اروپائي بازسازي و توسعه»[17] نيز عضويت دارد. اين كشور از سال 1992 با پرداخت 1/30 ميليون يورو به عضويت اين بانك درآمده و با دريافت 9/4 ميليارد يورو حدود 140 پروژه را با اجرا درآورده است. بنا به مندرجات پايگاه اينترنتي «بانك اروپائي بازسازي و توسعه» هدف اصلي اين بانك تقويت بخش خصوصي گرجستان و افزايش سرمايه‌گذاري مستقيم خارجي FDI در اين كشور است.

3.9.4. گرجستان در اواخر 2010 در «بانك تجارت و توسعه درياي سياه»[18]عضويت يافته است و بر اساس برنامه مصوب هيات مديره‌ی اين بانك قرار است تا در دوره 4 ساله‌اي تا آخر 2014 سالانه مبلغ 10 تا 15 ميليون يورو به اين كشور اعتبار تخصيص دهد كه براي كل دوره‌ی زماني فوق حدود 51 ميليون يورو خواهد بود.

3.9.5. دانستن اين نكته كه بانك‌هايي توسعه‌اي براي پرداخت اعتبار برخي محدوديت‌ها را به ضرر شركت‌هاي تابع كشورهاي غير عضو وضع مي‌کنند بسيار حائز اهميّت است. از اين روي موكداً به شركت‌هاي علاقمند به حضور در مناقضات گرجستان توصيه مي‌شود قبل از هرگونه اقدامي مانند خريد اسناد، حتماً نهاد تامين كننده‌ی مالي پروژه، وضعيت عضويت ايران در آن نهاد و مقررات آن نهاد در رابطه با كشورهاي غير عضو را بررسي کنند.

 

3.10         بررسی نوسانات قیمت زمین

با توجه به  این که بر اساس قوانین جاری در گرجستان انتقال قطعی و صددرصد هرگونه زمینی به اتباع خارجی (به جز زمین‌های کشاورزی) بلامانع است، و با توجه به نرخ ریسک و همچنین نرخ تورم امروزه افراد زیادی برای خرید زمین از اقصی نقاط اروپا به گرجستان نظردارند. از سوی دیگر افزایش فزاینده‌ی قیمت واحدهای و مسکونی آپارتمان حقیقتی است که نمی‌توان انکار کرد به نوعی که پیش‌فروش‌های مترمربعی 750 دلار در تفلیس به چشم می‌خورد(ضمیمه‌ی شماره پنج)، چیزی که قبلاً محال بود. برآیند موارد فوق‌الذکرو عوامل بسیارزیاد ریز و درشت دیگر موجب رشد فزاینده‌ی قیمت زمین شده است که خود می‌تواند در آینده نرخ تورم و سایر مؤلفه‌های اقتصادی را تحت‌الشعاع قراردهد. البته مباحثی مبنی بر اِعمال محدودیت برای خرید زمین توسط اتباع خارجی (از ابتدای 2012)  مطرح است که در صحت و سقم آن تردیدهاي جدي  وجود دارد و محتمل است از سوي مشاورين املاك شايع شده باشد. ولی به هر تقدیر بر عطش خرید زمین توسط خارجیان در منطقه افزوده است.

 

3.11         بررسی آماری سرمایه‌گذاری در گرجستان

با توجه به این که آمار سرمایه‌گذاری خارجی و رتبه‌ی ریسک کشوری همیشه با هم در ارتباط هستند، بسیار دیده شده که آمار ارائه شده در کشورهای سرمایه‌پذیر جانبدارانه باشد. از این رو، آمارهای مراجع مستقل بین‌المللی نقش به‌سزایی در اعتبارسنجی داده‌ها و تحلیل‌های اقتصادیایفا می‌کند. داده‌های آماری متقن و قابل اعتماد در سامانه‌های شناخته‌ی شده بین‌المللی (مانند بانک جهانی و مرکز تجارت جهانی) فقط به سال‌های 2007 الی 2008 محدود میشود. چون قانون سرمایه‌گذاری گرجستان (به معنای واقعی) در 30 ژوئن 2006 به امضا رسیده است و از سوی دیگر اطلاعات 2009 و 2010 هنوز طبقه‌بندی و اعلام نشده است. مرکز تجارت بین‌المللی[19]خاطرنشان می‌سازد که شواهد میدانی، حاکی از افزایش میزان سرمایه‌گذاری خارجی در سال 2010 است. در تحلیل این موضوع چنین عنوان می‌شود که وضعیت اقتصادی و درآمدهای دولت گرجستان ایجاب می‌کند که اکثر پروژه‌های عمرانی و فنی و مهندسی آن کشور در قالب‌های مشارکتی با بخش خصوصی مانند BOT و BLT و EPCF و نظایر آنها تعریف شود. از این رو با آغاز بحران نظامی میان گرجستان و روسیه (آبخازیا و اُسِتیای جنوبی) بسیاری از سرمایه‌گذاران خارجی از منطقه خارج شدند، از سوی دیگر چون فروکش کردن آن بحران نظامی با اوج بحران اقتصادی جهانی مقارن شده بود آغاز مجدد فعالیت‌های سرمایه‌گذاری تا اواخر 2009 و اوایل 2010 به طول انجامید که با آغاز سال 2011 میلادی میزان سرمایه‌گذاری خارجی دوباره در کشور افزایش یافت. شواهد عینی نیز حاکی از چنین واقعیتی است به نوعی که در گوشه و کنار شهر بر تعداد ساختمان‌های در حال احداث افزوده شده و تعدادی از کارگاه‌های ساختمانی که در سفر قبلی تعطیل بودند، اخیراً شروع به فعالیت کرده‌اند. همچنین رونق نسبی ناشی از افزایش فعالیت‌های سرمایه‌گذاری نیز در شهر کاملاً مشهود است به نوعی که طی 7 ماه گذشته قیمت زمین حدود 2 برابر شده، بار ترافیک شدیداً افزوده شده و با صحبتی که برخی فعالان محلی بخش مبلمان انجام یافت مشخص شد که تقاضا نسبت به سال گذشته‌ی میلادی به نوع چشمگیری افزایش یافته است. دولت گرجستان در دوره‌ی اخیر رشد سرمایه‌گذاری، بعضی برنامه‌های خاص را تدارک دیده است که برخی از موارد آن به شرح زیر است:

1.      دولت محلّی به منظور حفظ ظاهر شهر و هم به منظور بهسازی بناهای فرسوده (علی‌الخصوص در خیابان‌های مهم مانند روستاویلی، چاچاوادزه، پگینی و واکه) برخی از ساختمان‌های دولتی اعم از ادارات، مجتمع‌های مسکونی و غیره را (با حفظ نمای ظاهری ساختمان)برای بهسازی به سرمایه‌گذاران واگذار می‌کند. در بعضی از موارد نیز تخریب کامل و ایجاد ساختمان جدید به سرمایه‌گذاران واگذار می‌شود (ضمیمه‌ی شماره 3).

2.      دولت گرجستان یکی از بنادر مشرف به دریای سیاه بنام «آناکلیا» را به عنوان منطقه‌ی گردش‌گری معرفی کرده و اکنون شرکت‌های متعددی از کشورهای مختلف (از قبیل ترکیه، مصر و سایر کشورها) فعالیت در آنجا را آغاز کرده‌اند (ضمیمه‌ی شماره 4).

3.      قرار است که بخش‌هایی از دولت و نهادهای حاکمه از «تفلیس» به «کوتایسی» منتقل شوند، که تاکنون انتقال مجلس (پارلمان) قطعیت یافته است. این امر موجب شده که آن شهر نیز در کانون نظر شرکت‌های خارجی مستقر در گرجستان قرار گرفته و بازار خدمات آنجا تحرک بیشتری بیابد.

4.      گرجستان کشوری کوهستانی و ناهموار است و این ویژگی موجب برجسته شدنِ مشکل راه و ارتباطات زمینی به عنوان یکی از مهم‌ترین چالش‌های آن کشور شده است. به نوعی که به گواهی تاریخ، راه و راه‌سازی یکی از موثرترین ابزارهای ترغیب افکار عمومی و جمع‌آوری آرایانتخاباتی است. با توجه به اینکه سال 2012 انتخابات پارلمان برگزار خواهد شد، این حوزه می‌تواند به عنوان بازاری مهم برای فعالان بخش راه مورد نظر قرار گیرد.

جدول 6آمار کل سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی (FDI) را در سال‌های 2007 و 2008 میلادی نشان می‌دهد،ارقام به میلیون دلار است.

جدول 6  روند تغییرات سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در گرجستان

3.12        تسهیلات و تخفیفات سرمایه‌گذاری

همانگونه که در مبحث فضای قانونی بخش نخست این گزارش نیز تاکید شد، قانون سرمایه‌گذاری گرجستان نیز مانند قوانین سرمایه‌گذاری سایر کشورهای متکی به درآمدهای مالیاتی، تخفیفات مالیاتی اندکی به سرمایه‌گذاران داده است ولی در عوض تسهیلات دیگری در مواردی نظیر نقل و انتقال و مالکیت به سرمایه‌گذار خارجی ارائه می‌کند. بدین شکل که سرمایه‌گذار خارجی اجازه‌ی انتقال 100% مالکیت اموال غیر منقول را به خود دارد. امّا بر اساس ماده‌ی 9 قانون توسعه‌یسرمایه‌گذاری خارجی گرجستان مصوب 30 ژوئن 2006 اگر مبلغ سرمایه‌گذاری بیش از 8 میلیون لاری (حدود 56 میلیارد ریال ایران در زمان تهیه‌ی این گزارش) باشد، یا اگر مبلغ سرمایه‌گذاری در ناحیه‌ی کوهستانی گرجستان بیش از 2 میلیون لاری (حدود 16 میلیارد ریال ایران در زمان تهیه‌ی این گزارش) دولت به سرمایه‌گذار خارجی گواهی «سرمایه‌گذاری ویژه با اهمیت بالا» ارائه می‌کند که متضمن تخفیفات مالیاتی و همچنین معافیت‌های گمرکی قابل توجه است. از سوی دیگر باید توجه داشت که کلیه‌ی ریسک‌های سیاسی سرمایه‌گذاری خارجی در گرجستان به همراه ریسک‌های ناشی از ملّی شدن و حکم دادگاه محلّی بر علیه سرمایه‌گذار ایرانی توسط «صندوق ضمانت صادرات ایران» پوشش داده می‌شود ولی این پوشش شامل ریسک‌های تجاری و اقتصادی سرمایه‌گذاری نخواهد شد.

 

3.13       شاخص‌های آزادی اقتصادی

بررسی روند تغییراتِ آزادی اقتصادی، به عنوان شاخصی برای باز بودن میدان فعالیت بخش خصوصی می‌تواند اطلاعات مفیدی در اختیار سرمایه‌گذاران بخش خصوصی قرار دهد. در نمودار شکل 9 روند آزادسازی اقتصاد گرجستان در چهار سال اخیر دیده می‌شود.

رتبه‌ی آزادی اقتصادی گرجستان برابر 4/69 است که اقتصاد این کشور را به 34مین کشور آزاد در سال 2012 رسانده است. نمره‌ی کل گرجستان در این شاخص یک نمره نسبت به سال پیش کاهش یافته است. در این فاصله، شاخص فساد، هزینه‌ی دولت، آزادی کسب‌وکار، و آزادی پولی نیز کاهش نشان می‌دهند. در منطقه‌ی اروپا، گرجستان دارای رتبه‌ی شانزدهم در بین 43 کشور و نمره‌ی آن در این شاخص از میان‌گین جهانی بالاتر است.

با وجود این که در دو سال گذشته گرجستان به وضعیت «غالباً آزاد» رسیده بود، در سال جاری میلادی (2012) به رده‌ی «نسبتاً آزاد» سقوط کرده است. بااین‌حال اقتصاد گرجستان از نظر بعضی سیاست‌های کلیدی خوب عمل می‌کند. اصلاحات قابل توجهی برای ارتقای اثربخشی مقررات، پیاده شده و سیاست‌های بازار آزاد و نرخ پایین مالیات‌ها حفظ شده است. با وجود انقباض شدید ناشی از اشغال روسیه و رکود اقتصاد جهانی، اقتصاد گرجستان الاستیسیته‌ی بالایی در کلیت آن نشان داده است.

وجود ضعف نهادین در دو حوزه، تعهد بیش‌تری را در اصلاحات طلب می‌کند. رتبه‌ی گرجستان در حوزه‌ی فساد اداری و حفاظت از حقوق دارایی‌ها، هنوز پایین‌تر از میان‌گینِ جهانی است و اصلاحات نیم‌بند هنوز موجد بهبود قابل توجهی نشده است. به‌علاوه، هزینه‌های عمومی به عنوان بخشی از جی‌دی‌پی در حال رشد و تراز بودجه منفی بوده است.

 

3.14        قوانین، توافقات و تخفیفات گمرکی

گمرك‌ها به عنوان درگاه ورود و صدور كالاي هر كشور، نقش شاخصي در امور تجاري داشته و آشنائي با قوانين و رويه‌هاي گمركي بازار هدف، پيش نياز موفقيت هر تجارت بزرگ يا كوچكي است. متأسفانه منبع مكتوب و كاملي كه حاوي قوانين، بخش‌نامه‌ها و آئين‌نامه‌هاي گمركي باشـد در كتابفروشي‌هاي گرجسـتان وجـود ندارد. ازاین‌رو اطلاعـات این

 

مقایسه‌ی رتبه‌ها، 2012

روند کشوری

 

کشوری

میان‌گین جهانی

میان‌گین منطقه‌ای

بازارهای آزاد

4/69

5/59

7/84

1/66

0

20

40

60

80

100

 

68

69

70

71

72

 

غیرآزاد

غالباً غیرآزاد

تا حدی آزاد

غالباً آزاد

آزاد

0-49.9

50-59.9

60-69.9

70-79.9

80-89.9

شکل 9، روند آزادسازی اقتصادی [مؤسسه‌ی هریتیج و شرکت داوجونز]

بخش عمدتاً از گزارش ارائه شده توسط كارشناس ارشد گمرك ليلو‌تفليس (خانم نینو شاراشنیدزه) به جناب آقاي دكتر علي‌رضا بيگي، استاندار محترم آذربايجان شرقي، استخراج شده است: 

در گرجستان 4 مجتمع گمرکی بزرگ و 5 گمرک کوچک فعال است. کالای وارده به گرجستان در گمرک از دو مسیر سبز یا قرمز عبور می کنند. بخش عمده‌ی کالاهای وارداتی به گرجستان از دالان سبز عبور می‌کنند ولی اگر کالائی مشکوک باشد یا وارد کننده کالا دارای سوابق منفی در گمرک گرجستان باشد، کالای موضوع به دالان قرمز هدایت خواهد شد. در سال 2011 حدود 5% کالاهای وارداتی به دالان قرمز هدایت شده‌اند. روند ترخیص کالا در دالان سبز بین 15 تا 20 دقیقه است. وارد کنندگان گرجی که دارای سوابق مثبت در گمرک گرجستان باشند علاوه بر دالان سبز از تخفیفات دیگری نظیر ترخیص بدون بازرسی و پرداخت حق گمرگ تا یک هفته پس از ترخیص قطعی بهره‌مند هستند. همچنین واردکننده هائی كه فاقد سابقه سوء باشند می‌توانند کالای خود را مستقیماً از درگاه مرزی به انبار خود حمل و در آنجا عملیات ترخیص را انجام دهند، این امر نیز توسط خودروهای گمرک سیار انجام می‌پذیرد كه كليه‌ی امكانات لازم اعم از رايانه‌ی متصل به شبكه، چاپگر، برچسب هولوگرام و ساير تجهيزات را در آنها فراهم است. اما در صورتی که کالا به دالان قرمز هدایت شود شامل بررسی‌ها و بازرسی‌های بسیار بیشتری است. از بُعد صادراتی نیز صادر كنندگاني كه در گمرك گرجستان داراي سابقه‌ی منفي نباشند مي‌توانند تشریفات گمرکی كالاي صادراتي خود را در انبار خود انجام داده و مستقيماً به درگاه مرزي ارسال کنند. تشریفات گمرکی کالاهای سریع‌الفساد (مانند گوشت، لبنيات، ميوه و غيره) عموماً در انبار صادر کننده انجام می‌شوند. گمرك گرجستان پلمپ و باندرول گمرگی را از اختیار اين دو گروه از صادركنندگان قرار می‌دهد تا امور ترخيص كالاي صادراتي در انبارِ صادركننده صورت پذيرد.

گرجستان علي‌رغم عضويتدر WTO، با برخي کشورها توافق‌نامه‌ی تسهیلات و تخفیفات گمرکی دارد. اطلاعات موجود در سایت‌های اینترنتی «مرکز تجارت جهانی» حاکی از آن است که گرجستان در برخی از کالاهای استراتژیک با کشورهای CIS و همچنین ترکیه دارای توافقات ترجیحات و تخفیفات گمرکی است ولی تحقیقات متعدد چنین تخفیف‌هاییرا برای کالاهای غیراستراتژیک نشان نمی‌دهد (جدول 7).

 

3.15        ثبت شركت در گرجستان و مسائل مبتلابه

مطابق عرف بسياري از كشورها، براي فعاليت اتباع خارجي در يك كشور نياز به ثبت شخصيت حقوقي (شركت) در كشور ميزبان است. ثبت شركت در گرجستان در مقايسه با ساير بازارهاي حاشيه‌ی ايران (كشورهاي عراق، جمهوري آذربايجان، تركمنستان، امارات متحده‌ی عربي و سايرين) بسيار سهل و ساده بوده و زمان و هزينه‌اي به‌مراتب كم‌تر را مطالبه می‌کند. به گونه‌اي كه روند ثبت شركت عملاً 2 روزه و با هزينه‌اي بالغ بر500 دلار امكان‌پذير است.همچنين مديران شركت مي‌توانند با واریز كردن 4000 لاري (حدود 2300دلار) ظرف مدت 24 ساعت براي خود درخواست اقامت کنند.

 

 

جدول 7  فهرست کالاهای مشمول تخفیفات و ترجیحات گمرکی در گرجستان

نامکالا /کدسیستمهماهنگ

رژیمتعرفهای

میانگینتعرفهوعوارض

سیمان پرتلند، سیمان سفید و سیمان‌هایی که رنگ غیرطبیعی ندارند

252321

کشورهای جهان

12%

تخفیفات تعرفه‌ای کشورهای CIS

0 %

تخفیفات تعرفه‌ای کشور ترکیه

0%

پروفیل و لوله چدنی و فولادی

730300

سایر کشورهای جهان

0%

توافق تخفیفات تعرفه‌ای به نفع دوجانبه با هیچ کشوری ندارد

لوله‌های پلی‌اتیلنی ساختمانی

391731

سایر کشورهای جهان

0 %

توافق تخفیفات تعرفه‌ای به نفع دوجانبه با هیچ کشوری ندارد

اينچنين شرايطي كه نسبتاً بسيار سهل است عموماً ناشي از اين است كه دولت گرجستان سعي دارد با بالابردن آمار شركت‌هاي ثبت شده، وضعيت كسب و كار را در آن كشور رو به رشد نشان داده و از منابع اعتباري نهادهاي پولي و مالي بين‌المللي بهره‌مند شود.

البته اين رويه نقطه‌ی مقابلي نيز دارد، و آن اينكه با توجه به تأثير منفي رشد آمار انحلال شركت‌ها در محاسبه‌ی وضعيت كسب و كار در يك كشور، دولت گرجستان با ايجاد موانع قانوني و دستوري در مقابل انحلال شركت‌ها عملاً انحلال يك شركت را به روندي بسيار هزينه‌بر و زمان‌بر مبدل کرده كه بسياري را از انحلال شركت منصرف کرده است. نهايتاً افرادي يا شركت‌هائي كه (به هر دليل) ديگر تمايل به ادامه فعاليت ندارند، به‌سادگي با يك صورتجلسه‌ی خصوصي شركت را غيرفعال (و نه منحل) مي‌کنند. اين امر موجب افزایش بسيار زيادي از آمار شركت‌هاي غيرفعال در گرجستان است كه به ظاهر چندان مهم به نظر نمی‌رسد. اما به دفعات ديده شده است كه از نام و نشان همين شركت‌هاي غيرفعال براي برخي مقاصد سوءاستفاده شده است كه ايرانيان هم قرباني اين مقاصد بوده‌اند.

3.16        سایر مؤلفههای اقتصادی گرجستان

در جدول 8 شاخص‌های تکمیلی اقتصادی گرجستان ارائه شده است (مرجع cia.gov).

جدول 8  شاخصهای تکمیلی اقتصادی گرجستان

عنوان شاخص

آخرین سال اعلام

میزان

رتبه در دنیا

آهنگ رشد واقعی

2010

4/6%

46

قدرت خرید

2010

44/22 میلیارد دلار

121

نیروی کار

2007

1918000 نفر

123

نرخ بیکاری

2009

4/16%

153

اندیکس گینی

2009

8/40

58

سرمایه‌گذاری

2010

4/15% از GDP

132

مالیات

2010

2/28% از GDP

98

نرخ تورم

2010

1/7

179

تولید انرژی الکتریکی

2008

292/8 میلیارد kWh

96

صادرات انرژی الکتریکی

2008

675 میلیون kWh

 

واردات انرژی الکتریکی

2008

117 میلیون kWh

 

تولید نفت

2010

984 بشکه در روز

103

 

3.17        نکات مهم در مورد سرمایهگذاری در گرجستان

همان‌گونه كه در بخش بررسي‌هاي بانكي گزارش حاضر نيز قيد شد، در گرجستان اصولاً ابزارهاي بانكي غيرديداري (مانند بروات، چك، سفته و امثالهم) به معني عام و شناخته شده آن تعريف نشده و از اين رو مشكلات فراواني را براي تجار ايراني كه سال‌هاست عمدتاً با این ابزارهای معامله آشنایی دارند، فراهم آورده است. از سوي اشخاص و سازمان‌هاي غيردولتي قدرت‌مند هر كدام تعدادي شركت اقماري در اختيار دارند كه به دلايل متعدد (مثلاً ماليات) معاملات خود را توسط اين شركت‌هاي اقماري متعدد (وبسيار متعدد) انجام مي‌دهند. بركسي پوشيده نيست كه اين شركت‌هاي كوچك معمولاً در روندهاي اعتبارسنجي مردود مي‌شوند و از اين رو نمي‌توان با ابزارهائي مانند بيمه‌ی سرمايه‌ی معامله (آنگونه كه ECAها انجام مي‌دهند) در مورد بازگشت سرمايه‌ی صادركننده اطمينان حاصل کرد. مزيد بر همه‌ی اين مشكلات، تصميم دولت محلي مبني بر«تعريف بخش اعظم پروژه‌هاي عمراني در قالب سرمايه‌گذاري اعم از BOT، BLT،EPCF و امثالهم» است كه صادركننده ايراني خدمات را ناچار از همكاري با بخش خصوصي می‌کند. نهايتاً صادركننده‌ی ايراني براي حصول اطمينان از بازگشت سرمايه‌ی خود بدواً با كلافي سردرگم روبه‌روشده و نهايتاً به دليل احتراز از ريسك‌هاي موجود حجم معامله را از ميزان محدود و معقولي بالاتر نمي‌برد. نتيجه‌ی غائي آنكه حجم معاملات اكثريت رقبا افزايش يافته ولي حجم معاملات تجار ايراني رشد چنداني نشان نمي‌دهد و در ابعاد كوچك باقي ميماند.مطالعه‌ی دامنه‌داري براي چاره‌جوئي اين مشكل انجام يافته و انوع راه‌ها بررسي شد كه از آن جمله مي‌توان بيمه‌ی بازپرداخت‌ها نزديكي از بانك‌هاي محلّي، بيع به شرط زمين محل پروژه و راه‌هاي ديگر بررسي شد كه هر كدام به علل متفاوتي مانند نداشتن ضمانت اجرائي لازم، عموميت نداشتن، هزينه‌ی بسيار بالا و مواردي از اين دست غربال شد. تنها روشي كه ريسك‌ها را به نحو نسبتاً مطلوبي مديريت مي‌کند «عقد قراردادبا طرف مقابل در دفاتر اسناد رسمي» است. در اين حالت و در صورتي كه طرف مقابل به تعهدات خود عمل نکردهو مشكلات و تعهدات به صورت دوستانه حل و فصل نشد، مي‌توان به اقدامات بعدی مانند ارجاع به حکمیت یا مراجع قانوني اقدام کرد. نكته‌ی مهم در اين روش هم حصول اطمينان از توانائي مالي طرف مقابل قرارداد است.

3.18       فضای کسب و کار و مشکلات و تنگناها

از دیدگاه راهبردهای سطح ملی، اصولاً گام‌های اولیه‌ی حضور شرکت‌های ایرانی در بازارهای بین‌المللی،می باید بسیار دقیق و حساب شده و به نوعی تحت نظارت تشکل‌های حرفه‌ای باشد. به بیان دیگر، نحوه‌ی عملکرد اولین فعالان اقتصادی ایرانی در هر بازار می‌تواند برای فعالان بعد هم بسیار راه‌گشا باشد و هم بسیار مشکل‌ساز. مطالعات میدانی حاکی از آن است که اولین حضور ایرانیان در بازار گرجستان بیشتر از ناحیه اهالی فریدون‌شهر اصفهان است که اعقاب گرجی‌هایی هستند که شاه عباس اول صفوی آنها را از گرجستان به فریدون‌شهر کوچانده بود. البته کم نیستند افرادی که از استان‌های آذربایجان و اردبیل، به این کشور آمده‌اند. تعداد ايرانيان مستقر (اعم از مقيم و غيرمقيم) در طی ماه‌های اخیر به صورت فزاینده‌ای زیاد شده به نوعی که بنا به گفته‌ی فعالان ایرانی مقیم گرجستان طی 3 ماهه اخیر بیش از 10 مشاور املاک ایرانی در تفلیس دایر شده، مشاهدات میدانی نیز نشان می‌دهد که تعداد تابلوهای فارسی در سطح شهر به شکل چشم‌گیری زیاد شده علی‌الخصوص در خیابان‌های روستاویلی، چاچاوادزه و برخی نقاط دیگر. با توجه به اينكه در مذاكرات و ملاقات‌هاي حضوري و همچنين در گردش در خيابان‌هاي شهر مشخص شد بخش عمده‌ی اين افراد ايراني مستقر در گرجستان در بازه سني 20 تا 35 سال قرارداشته و در زمينه‌هاي مختلفي مانند كامپيوتر، فرآورده‌هاي گوشتي، فست‌فود، خدمات گردش‌گري، رستوران و مشاور املاك اشتغال دارند. اما با وحود اين، تمامي اين گروه‌هاي شغلي به شكل موازي سعي در دلالي املاك داشته و معاملاتي را حتي به صورت تلفني با خريداران داخل ايران انجام مي‌دهند كه اين مسئله را مي توان زنگ خطري قلمدادکرد، زيرا اين افراد به مسائل حقوقي و قانوني گرجستان اشراف ندارند و پس از صرف هزينه و زمان دست آخر يا معامله‌اي صورت نمي‌پذيرد و يا در صورت انجام يافتن معامله موجب ايراد خسارت‌هاي فراوان به طرف ايراني مي‌شود.

 

3.19        معدن و منابع معدني

معادن و استفاده از منابع معدني در گرجستان رشد چشم‌گيري نداشته است. تنها يك شركت مهم در بخش معدن گرجستان به نام «مادنولي»[20]كه عملاً بخشي از «ژئو پرو ماينينگ» است فعال است. زمينه‌ی فعاليت اين كمپاني استخراج و استحصال فلزات رنگي (عمدتاً مس و طلا) است.

مهمترين مجتمع فولادي گرجستان در زمان شوروي سابق «روستاوي» نام داشته كه پس از فروپاشي به «شركت سهامي فولاد گرجستان» تغيير نام داده است. اين شركت در سال 2007 توسط شركت «تيمز ليميتد» انگليس خريداري شد. اما به علت مشكلات ناشي از ملي شدن آن و همچنين مسائل حقوقي در دادگستري گرجستان هنوز به خريدار تحويل نشده و چشم‌انداز خوبي نيز از تحويل آن وجود ندارد.ناگفته نماند كه در سال 2009 شركت «اوراسيا استيل هنوستان» راه‌اندازي يك واحد نورد فولاد به ظرفيت 200 هزار تن درسال را در شهر «كوتايسي» آغاز کرد كه طبق برنامه بايد در پايان 2011 به بهره‌برداري مي‌رسيد.

3.20        نتیجهگیری

 

 

 

4 منابع مفید

4.1.           سايتهاي اينترنتي اطلاعرساني مناقصات

  • http://www.gogc.ge/en/tenders
  • http://www.georoad.ge/index.php?que=eng/tenders/international
  • http://water.gov.ge/eng/projects-and-tenders/current
  • http://www.georoad.ge/index.php?que=eng/tenders/current
  • http://www.economy.ge/?category=3&lang=eng

 

4.2.          منابع چاپي

  • راهنماي تجارت با گرجستان، سازمان توسعه تجارت ايران، فروردين 1388
  • Investment climate and opportunities in Georgia, Ministry of Economy and Sustainable development of Georgia, May 2011
  • How to establish a bank in Georgia, Ministry of Economy and Sustainable development of Georgia, Feb 2012
  • تهران، خیابان میرداماد،خیابان نفت جنوبی، کوچه تابان پلاک 10 واحد 14
  • 09120056206
  • تفلیس، خیابان مرجان ایشویلی، پلاک 29
  • تماس مستقیم از طریق کلیه اپلیکیشن های واتس آپ، ایمو، وایبر، تلگرام با شماره زیر
  • 995-555-116655+

گالری تصاویر گرجستان

ارسال پیام برای ما

  Mail is not sent.   Your email has been sent.
Top